คำจีนในภาษาไทย

เจ้าสัว มาจาก จ่อซัว เศรษฐี คนรวย

เถ้าแก่ เจ้าของร้าน เถ่าเก ภาษาแต้จิ๋ว หรือ เถวก๊า ปั้นซั้นขัก

แต่ถ้าเเป็น เฒ่าแก่ กลายเป็นผู้สูงอายุไป

ฮั้ว ทั้งไทยและจีนมีความหมายเหมือนกัน สมยอมกัน ร่วมมือกัน

จ้ำบ๊ะ  โชว์สกปรกในงานวัด คำนี้จีนมีไหม๊แปลว่าอะไร

บ๊ะจ่าง ข้าวเหนียวใส่ใส้หมูของคนจีน  แต่คนไทยก็ชอบ

อาซ้อ  คำนี้คนไทยรู้จักดีเพราะมี อาซ้อไฮโซ

ตื้อ  เพี้ยนมาจาก ตื่อซี่ เช่น ตามตื้อ หรือ ตื้อผู้หญิง คงแปลว่าตอแย

ยังมีอีกมาก  ตอนนี้คิดไม่ออก

                 ต้องยอมรับว่า ภาษาไทยมากมายหลายคำ ได้ยืมหรือเอามาจากภาษาจีน มาตั้งแต่โบราณกาลนับแต่สมัยอยุธยาเป็นต้นมา ซึ่งมีชาวฮกเกี้ยน เข้ามาเป็นกลุ่มแรกตามมาด้วยกลุ่มชาวแต้จิ๋วที่เข้ามามากที่สุด

                 ดังนั้น คำศัพท์ต่าง ๆ ที่เราใช้อยู่ทุกวันนี้ คนไทยส่วนใหญ่ แม้แต่คนไทยเชื้อสายจีนของเรา ยังคิดไม่ถึง ว่า ศัพท์เหล่านี้ เป็นคำที่มาจากภาษาจีน ซึ่งส่วนใหญ่ มาจากฮกเกี้ยนและแต้จิ๋ว

                 เห็นคำศัพท์คำหนึ่ง ที่ออกเสียงว่า "เขียม" แปลว่า ประหยัด คำ ๆ นี้ ในภาษาล้านนา มีความหมาย ว่า ประหยัดก็ไม่เชิง แต่จะมีความหมายไปในทางที่ว่า ไม่มี หรือ มีน้อยมากกว่า เช่น สินฝ่านี่เขียมส๊ะตาง ขะหนาด แปลว่ สินฝ่านี่ เงินมีน้อยมาก หรือ ลิ้นจี่ปีนี้เขียม แต้ ๆ แปลว่า ลิ้นจี่ ปีนี้ มีน้อยจริง ๆ อย่างนี้เป็นต้น ไหงคิดว่า เป็นความบังเอิญ มากกว่า

                 มีคำในภาษาผู่ทงฮว่า ที่มีการออกเสียงใกล้เคียงกับภาษาไทยทุกภาค และแปลเหมือนกัน คือ "หม่า" แปลว่า "ม้า"

                 สองคำในภาษาฮากกา ที่ไทยยืมมาใช้ ไหงคิดว่า ป้านเถ่ว ไทยเรียกว่า ก๋วยเตี๋ยว กับ ย้องเท้วฟู้ ไทยเอามาเรียก เย็นตาโฟ

                 ท่านใดนึกคำ ไหน ได้อีก เอามาลงให้กันอ่านบ้าง สนุกดี ครับ

                 อ้อ เพิ่งนึกได้ มีอีกคำนึง ที่คนไทย ยืมมาใช้อย่างตรงตัวที่สุดเลย คำนั้นคือ 行  ผู่ทงฮว่า ออกเสียงว่า "หาง" แต้จิ๋ว ออกเสียงว่า ฮ๊าง ฮ่าง ห้าง แปลความหมายได้ว่า กิจการ ที่มีหน้าร้าน คนไทยเลยยืมมาใช้อย่างตรงตัวที่สุดเลยครับ เช่น ห้างไทยไดมารู ห้างสรรพสินค้า ห้างทองเยาวราช เป็นต้น (อันนี้มีแถมครับ มีแถม เจ้าของห้าง ถ้าเป็นคนไทยแท้ ก็เรียกคุณ นั่น คุณนี่ ถ้าเป็นคนจีน พี่ไทยก็เรียก "เถ้าแก่" แต่ถ้าเป็นชาวไทยเชื้อสายอินเดีย เจ้าของห้างขายผ้า พี่ไทยกลับเรียก "นายห้าง" อันนี้น่าคิดนะครับ น่าคิด)

                 เรื่องภาษานี่ต้องคุยกันอีกยาว น่าสนุกดีนะครับ

เคยเห็นแถวๆนี้ (จำไม่ได้หน้าไหน) มีคนลง ภาษาฮากกา ว่า

หนู - ชู่ (ชวด)
กระต่าย - ถู้ (เถาะ)
มังกร - หลุง (มะโรง)
งู - สา (มะเส็ง)
ม้า - มา (มะเมีย)
ไก่ - แก (ระกา)

ก็น่าเชื่อ ว่าโหรไทยตั่งแต่โบราณา คงต้องได้รับการถ่ายทอดวิชา จากทางจีนโบราณ (ฮั่น) ละมัง

เพราะ จาก 12 ปีนักษัตร บังเอินมีเสียงใกล้กันถึงครึ่ง และชื่อปีนักษัตรที่ไทยใช้ ก็ไม่สามารถแยกอักษรหาที่มารากศัพท์แบบไทยๆได้ และทางจีนก็ยังยอมรับว่าภาษาฮากกา เป็นฟอตซิลทางภาษาของจีนโบราณ เช่นกัน

จึงน่าจะเป็นวิชาการที่ตกทอดมาตั้งแต่สมัยนั้น เพราะถ้าไม่ใช่มาจากต้นตำหรับภาษาของปรามจารย์เดียวกัน ที่นิยมถ่ายทอดวิชาโดยให้ท่องคำเฉพาะเป็นภาษาต้นตำหรับ (คงเหมือนหมอดูฟุงซุ้ย ในปัจจุบันก็ยังให้เรียกชื่อเฉพาะเป็นภาษาจีน เช่น 甲 , 乙 , 丙 , 丁 , 戊 , 己 , 庚 , 辛 , 壬 , 癸  และ 子, 丑, 寅, 卯, 辰, 巳, 午, 未, 申, 酉, 戌, 亥 เป็นต้น) จึงจะบังเอินได้ขนาดนี้

ลองเทียบภาษาอื่นๆ (จาก wikipedia และได้เติมภาษาฮากกาให้แล้ว) ก็พบว่า ไม่มีภาษาใด ใกล้ภาษาของบรรพบุรุษเราได้เท่านี้)

“ก๋วยเตี๋ยว” (粿条; กั่วเถียว – จีนกลาง)

“ตุ๋น” (炖; ตุ้น – จีนกลาง)

“เจียว” (焦; เจียว – จีนกลาง, แต้จิ๋ว) ในภาษาจีนเป็นคำคุณศัพท์ หมายถึง ความกรอบ ไหม้ของอาหารหรือสิ่งของทั่วไป ถ้าเป็นอาหาร ส่วนมากจะใช้น้ำมันร้อนที่มีปริมาณไม่มาก เชื่อว่าคำที่ถูกคนไทยนำเข้ามาใช้ก่อนคือ ไข่เจียว และคนไทยอาจเพิ่งจะรู้จักการเจียวเมื่อคนจีนอพยพนำวิธีนี้มาใช้ในเมืองไทย หลังจากนั้น จึงใช้คำนี้เป็นคำกริยาด้วย ก็เลยต่อคำขึ้นมาเป็นเจียวไข่เจียว กระเทียม เป็นต้น

“แหงๆ” เป็นศัพท์แต้จิ๋วแท้ๆ ตัวหนังสือจีนของคำนี้คือ 硬 (ยิ่ง – จีนกลาง) สำเนียงแต้จิ๋วออกเสียง “แง๋” ความหมายพื้นฐานหมายถึง แข็ง คงทน ไม่อ่อนนุ่มเปลี่ยนแปลงง่าย จึงขยายความหมายให้หมายถึง ความแน่นอน 

“เก่ง” คำทับศัพท์คำนี้มาจากภาษาจีนสำนวนกวางตุ้ง ตัวหนังสือจีนเขียนว่า 劲 (จิ้น – จีนกลาง) ความหมายดั้งเดิมหมายถึง เรี่ยวแรง แต่ในภาษาจีนกวางตุ้งออกเสียงว่า “เก่ง” หมายถึง มีความสามารถ มีฝีไม้ฝีมือ ในยุคใดยุคหนึ่ง คำนี้ก็ตามบรรพบุรุษชาวกวางตุ้งมาถึงเมืองไทย และถูกคนไทยใช้ในความหมายเดียวกัน

ที่มา: จดหมายข่าว  อาศรมสยาม-จีนวิทยา ฉบับที่ 28 (ธันวาคม 2547)

โผ  คำนี้เป็นคำแต้จิ๋ว  ความหมายบัญชีรายชื่อที่เขียนตั้งไว้คนไทยนำมาใช้เฉยเลย

โพย  คำนี้ก็แต้จิ๋ว ความหมายเหมือนๆกับโผแต่มีเพิ่มคล้ายเป็นจดหมายแถมบางครั้งฝากเงินด้วย

เปีย คำนี้ออกเสียงแต้จิ๋ว เปีย หรือ เปียว ความหมายประมูล เช่น เปียแชร์

ผ้าผวย  ทางใต้เรียกผ้าห่ม  น่าจะมาจากจีนแต้จิ๋ว ผวยแปลว่าผ้าห่ม

แป๊ะเจี๊ยะ  คำโหดคำนี้คนแทบทุกคนไม่ชอบ  ไม่อยากแปลคิดว่ารู้กันแล้ว

เก๊าเจี๊ยะ เก้าเจี๊ยะ อีกคำที่ไม่สวยเลยทุกคนก็ไม่ชอบแต่บางครั้งก็เลี่ยงไม่ได้

หมี่  คำง่ายๆนี้ก็คำจากภาษาจีน  คำไทยไม่มีจึงใช้ทับศัพย์ไปเลย

โดยเฉพาะอาหารมาจากภาษาจีนทับศัพย์มากมายจนกลายเป็นภาษาไทยไปเลย 

ที่มา: หนังสือคำไทยที่มาจากจีน, กวี ไพรัชเวทย์（张国都）

            *http://www.hakka.gov.tw/ct.asp?xItem=15264&ctNode=191&mp=100

囤 ถุนแบบนี้ใช่ไหมครับ

ขอบคุณครับ 谢谢您